NORVIS registreert zijn eerste auroraspectra op Spitsbergen

Op 5 oktober 2026 registreerde NORVIS zijn eerste auroraspectra bij het Kjell Henriksen Observatory (KHO) op Spitsbergen, Noorwegen. Deze eerste waarneming vormt een belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling van NORVIS, een Europees netwerk van aurorale spectrografen dat werd opgezet en wordt gecoördineerd door het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA), in samenwerking met verschillende wetenschappelijke partners en amateurwaarnemers.

Het licht van aurora’s analyseren

Hoewel het fotograferen van het noorderlicht tegenwoordig voor veel waarnemers toegankelijk is, levert de analyse van het spectrum ervan bijkomende wetenschappelijke informatie op. Zo kunnen de lichtemissies van verschillende atomen en moleculen in de hoge atmosfeer worden geïdentificeerd, met name die van zuurstof en stikstof. Door ook de relatieve verhoudingen van deze emissies te bestuderen en ze te combineren met fysische modellen, kunnen wetenschappers informatie verkrijgen over de energie van de elektronen die bepaalde aurora’s veroorzaken.

De eerste spectra die op Spitsbergen werden opgenomen, tonen verschillende emissies die kenmerkend zijn voor aurora’s, van zichtbaar licht tot het nabij-infrarood. Ze maken het mogelijk om de wetenschappelijke mogelijkheden van het instrument verder te verkennen.

Een Europees netwerk onder leiding van BIRA, waarin onderzoekers en amateurs samenwerken

NORVIS (NORdlys Versatile Imaging Spectrograph) maakt gebruik van compacte, draagbare en relatief goedkope spectrografen die gelijktijdig een breed scala aan aurorale emissies kunnen registreren.

Het BIRA staat in voor de wetenschappelijke coördinatie van het project en de ontwikkeling van het Europese waarnemingsnetwerk. Het doel is om op verschillende locaties op hoge breedtegraden meer spectroscopische waarnemingen uit te voeren. Zo kunnen onder meer de eigenschappen van aurora’s die in verschillende regio’s worden waargenomen met elkaar worden vergeleken.

Het project onderscheidt zich ook door de nauwe samenwerking tussen professionele onderzoekers, instrumentontwikkelaars en amateurspectroscopisten. Samen dragen zij bij aan de ontwikkeling van de instrumenten en aan het verzamelen van nieuwe wetenschappelijke waarnemingen.

Deze eerste meting op Spitsbergen vormt een stap in de richting van een verdere uitbreiding van het NORVIS-netwerk. Tijdens volgende waarnemingscampagnes zullen meer gegevens worden verzameld, waardoor we de fysische processen die aan de basis liggen van aurora’s beter zullen kunnen begrijpen.

Meer informatie: norvis.aeronomie.be